نوار عصب و عضله چیست؟ | اقدامات ضروری برای بیماران در هنگام انجام نوار عصب و عضله

نوار عصب و عضله یک بررسی تشخیصی برای پی بردن به عملکرد عصب های بدن است. بدن انسان یک مولد الکتریسیته است و هدف از تولید این الکتریسیته انتقال پیام ها بین مغز و دیگر اندام هاست. انتقال پیام هایی بصورت حس لمس، درد، فشار، گرما در پوست و دیگر حسهایی مثل دیدن، شنیدن و …از اندام به مغز از طریق عصب انجام میشود.

نوار عصب و عضله

دستورات مغز به اندام ها برای انجام دادن کارهایی مثل حرکت دادن عضو از طریق ارسال پیام بوسیله عصب ها است. اعصاب این پیام ها را بصورت امواج الکتریکی منتقل میکنند دقیقاً مثل همان کاری که در سیم تلفن انجام میشود.

نوار عصب دست

وقتی عصب کار خود را به درستی انجام نمیدهد این انتقال پیام و انتقال امواج الکتریکی دچار اختلال میشود. روشی وجود دارد که به وسیله آن میتوان شدت و سرعت و دیگر خصوصیات امواج الکتریکی که در طول عصب جریان دارند را ثبت کرد. به این روش یا تست، الکترودیاگنوستیک Electro-diagnostic testing میگویند. که یکی از راه های تست نوار عصب و عضله است.

دلیل استفاده از نوار عصب و عضله

۱- در بیماریهایی مثل دیابت التهاب عصبی به وجود می آید که علائم شبیه به دیسک ایجاد می کند. جراحی دیسک در این حالت نه تنها اثر ندارد بلکه بیماری را بدتر میکند. بررسی نوار عصب و عضله به افتراق این حالات کمک میکند.

۲- تست نوار عصب و عضله علاوه بر محل درگیری عصب، شدت آسیب را نشان میدهد و در تصمیم گیری پزشک در اینکه بیمار را جراحی کند یا میتواند با درمانهای غیرجراحی به درمان ادامه دهد کمک میکند.

۳- یکی از علل شایع مراجعه بیماران به کلینیک تست نوار عصب و عضله ابتلا به ضایعات مربوط به دیسک گردن و دیسک کمر است. بدون شک نوار عصب و عضله در تشخیص و درمان مشکلات دیسک گردن و کمر کمک میکنند.

در اکثر موارد تست نوار عصب و عضله (EMG,NCV)  باید با هم انجام شوند. بطور استثنائی مثلا اگر پزشک تنها بخواهد وجود یا عدم وجود سندرم تونل کارپ را   بداند و رد سایر بیماریها مثل درگیری ریشه گردنی را در نظر نگیرد و یا ممنوعیتی برای استفاده از سوزن وجود داشته باشد  یا با درخواست پزشک معالج این کار انجام می شود.

در تست نوار عصب و عضله برای گرفتن موج حسی ،عصب را در یک محل تحریک کرده و پاسخ را از روی پوست ثبت می کنیم.  برای گرفتن موج حرکتی، عصب حرکتی را در یک نقطه تحریک می کنیم و پاسخ از روی عضله ثبت می گردد.

انواع

در یک بررسی الکترودیاگنوستیک معمولا دو تست نوار عصب و عضله انجام میشود که عبارتند از:

۱) الکترومیوگرافی Electro-myography EMG که به آن نوار عضله هم میگویند.

۲) مطالعه هدایت عصبی Nerve conduction studies NCS که به آن نوار عصبی هم میگویند.

از  تست های الکترودیاگنوستیک در بیماری هایی مثل سندرم کارپال تونل یا سندرم فشار به عصب اولنا در مچ دست یا بررسی سیاتیک یا دردهای گردن که به دست تیر میکشد، در بررسی تاثیر دیابت روی اعصاب و یا در بررسی آسیب عصب بعد از ضرباتی که به اندام وارد میگردد و بسیاری بیماری های دیگر استفاده میشود. دقت نوار عصب و عضله برای کشف مشکل همیشه زیاد نیست و گاهی اوقات با وجود بیماری در عصب ممکن است تست نکته غیر طبیعی را نشان ندهد.

تست نوار عصب و عضله باید توسط متخصص طب فیزیکی و توانبخشی انجام می شود.

نحوه و روش انجام تست

این تست از مراحل مختلف تشکیل شده است. اما دو  مرحله اصلی دارد. در قسمت بررسی هدایت عصبی، پزشک به اعصاب شما تحریک الکتریکی می دهد. در قسمت بررسی عضله سوزنی در قسمتهای مختلف عضلات شما داخل می شود. توجه داشته باشیم که در قسمت دوم تست، دارویی در بدن شما تزریق نمی شود.

سوزن دستگاه نوار عصب و عضله مخصوص و اغلب یکبار مصرف می باشد و نیز سوزنهای دستگاههای مختلف با هم فرق می کند.

الکترومیوگرافی ( EMG, Electromyography )

الکترو میو گرافی برای ارزیابی سلامت یک عضله یا عصب آن عضله انجام می شود. برای انجام این تست نوار عصب و عضله یک الکترود سوزنی در عضله وارد می شود و فعالیت الکتریکی عضله از این طریق ثبت می شود . نوع موج ایجاد شده بر صفحه مانیتور و صدای موج جهت تشخیص بکار می رود.

بعد از قرار دادن الکترود از بیمار خواسته می شود که عضله خود را ابتدا به مقدار کم وسپس با درجات بیشتری منقبض کند. در هر کدام این حالات امواج بخصوصی تولید میشود. ممکن است در حین فرو رفتن سوزن ها در پوست کمی درد ایجاد شود که بزودی از بین میرود همچنین بعد از خروج سوزن ها از پوست جای آنها تا چند روز ممکن است کمی سوزش داشته باشد. اگر از داروهایی که خون را رقیق میکند استفاده میکنید، بیماری ریوی دارید یا به علت بیماری زمینه ای خاصی خطر عفونت در بدن شما زیاد است این موارد را باید قبل از انجام تست نوار عصب و عضله به تست کننده بگویید. در روز انجام تست به پوست محل هیچ کرم یا لوسیونی نزنید. جواهر نبندید. معمولاً جواب تست بلافاصله بعد از انجام آن به شما داده میشود.

هدایت عصبی conducting Nervestudies NCS

این تستها توسط  متخصص طب فیزیکی و توانبخشی انجام میشود. در تست نوار عصب و عضله ،عضلات، الکتریسیته تولید میکنند و در این روش فعالیت الکتریکی عضله بررسی میشود. سوزنهای بسیار ظریفی از طریق پوست به داخل عضله مورد نظر فرستاده میشود تا از طریق آنها امواج الکتریکی تولید شده بوسیله عضله به دستگاه مخصوصی فرستاده شود. دستگاه، امواج الکتریکی جمع آوری شده را تقویت و سپس ثبت میکند.

دستگاه نوار عصب و عضله از طریق یکی از این الکترودها یک جریان الکتریکی ضعیف را به پوست شما وارد میکند. این جریان الکتریسیته از طریق پوست به عصب وارد شده و در طول آن حرکت میکند. در کمی بالاتر در مسیر عصب الکترود بعدی جریان الکتریکی رسیده را دریافت و ثبت میکند. سپس دستگاه بررسی میکند که چقدر زمان طی شده تا موج الکتریکی از نقطه اول به نقطه دوم برسد. به زبان دیگر سرعت هدایت امواج الکتریکی در داخل عصب بررسی می شود.

این سرعت هدایت معمولاً در حدود ۲۰۰ کیلومتر در ساعت است. وقتی عصب به هر علتی خوب کار نمیکند ممکن است این سرعت هدایت کم شود. تست کننده با تغییر محل الکترود ها سعی میکند محل آسیب عصب را کشف کند. موقع وارد شدن جریان الکتریکی از الکترود اول به پوست یک احساس خفیف برق گرفتگی حس میشود که دردناک یا آزار دهنده نیست

برای اندازه گیری سرعت هدایت عصبی، عصب را در دو نقطه تحریک می کنیم و  فاصله بین دو نقطه تقسیم بر زمان طی شده در این حالت سرعت هدایت عصبی است.

surgneurolint_2011_2_1_121_84392_u6

کاربرد

تست نوار عصب و عضله در درمان بیماری های زیر کاربرد دارد:

سندرم تونل کارپ (فشار بر روی عصب مدیان هنگام عبور از بین استخوان های مچ دست و تحت رباط عرضی)

سندرم خروجی قفسه سینه (فشار بر روی شبکه بازویی،هنگام عبور این اعصاب از زیر استخوان ترقوه در شانه)

گیرافتادن افتادن عصب اولنار (فشار بر روی عصب اولنار هنگام عبور از پشت آرنج)

دردهای ناشی از مشکلات دیسک (فشار بر روی ریشه های عصبی هنگام خروج از ستون فقرات در گردن ویا کمر، مانند دردهای سیاتیک)

احساس مور مور، گزگز وبی حسی اندام ها

در تشخیص فشار روی ریشه های عصبی که از بین مهره ها عبور کرده و توسط دیسک صدمه دیده تحت فشار قرار می گیرند کمک کننده است و به پزشک معالج در تشخیص میزان ضایعه ایجاد شده توسط دیسک کمک می کند. تست نوار عصب و عضله برای بررسی وضعیت بهبود پس از درمان دیسک کمر و گردن بصورت جراحی و یا روش های طب فیزیکی، موثر است.

نوار عصب پا

گاهی یک دیسک برای بیمار کمردرد ایجاد می کند اما بیمار کاملا بهبود می یابد اما پس از مدتی دوباره بیمار دچار درد می گردد. تعیین این مسئله که آیا این درگیری عصبی جدید است یا قدیمی با تست نوار عصب و عضله انجام می شود.

درمان کمردرد و گردن درد

۱- با پیشرفت تکنولوژی، اطلاعات حاصل از بدن بیشتر شده است. گاهی این اطلاعات گمراه کننده است. مثلا اکثر افراد طبیعی در عکس ام آر آی بیرون زدگی دیسک دارند ولی این بیرون زدگی هیچ مشکلی برای بیمار ایجاد نمی کند. در بیمار مبتلا به دیسک کمر هم ممکن است چند دیسک بیرون زده باشد اما کاملا مشخص نیست که کدام دیسک علائم را ایجاد کرده است. با نوار عصب و عضله، عصب درگیر مشخص می شود و محل ضایعه تعیین می گردد.

۲- گاهی یک دیسک برای بیمار کمردرد ایجاد می کند اما بیمار کاملا بهبود می یابد اما پس از مدتی دوباره بیمار دچار درد می گردد. تعیین این مسئله که آیا این درگیری عصبی جدید است یا قدیمی تست نوار عصب و عضله انجام می شود.

۳- گاهی بیمار تحت عمل جراحی قرار می گیرد اما بعد از مدتی درد بیمار بهبود نمی یابد یا بدتر می شود، تعیین اینکه آیا دیسک جدید عامل این مشکل است یا چسبندگی عامل مشکل است یا در حین جراحی به اعصاب اسیب وارد شده تست نوار عصب و عضله همراه با ام آر ای با تزریق انجام می شود.

در بیماریهائی مثل دیابت التهاب عصبی بوجود می آید که علائم شبیه به دیسک ایجاد می کند. جراحی دیسک در این حالت نه تنها اثر ندارد بلکه بیماری را بدتر می کند تست نوار عصب و عضله به افتراق این حالات کمک می کند.

گاهی عصب در محلی غیر از کمر گیر افتادگی پیدا می کند مثلا عصب سیاتیک در لگن گیرمی افتد اما به کمر نیز تیر می کشد، تست نوار عصب و عضله به تعیین محل گیر افتادن عصب کمک می کند.

گاهی درگیری عصب خود را بصورت درد مبهم در نقطه ای دیگر نشان می دهد مثلا فشار بر دیسک خود را بصورت درد پاشنه، یا درد پشت ران یا حتی زانو نشان می دهد که تست نوار عصب و عضله می تواند به تشخیص کمک کند.

ecg2-300x206

آیا تست نوار عصب و عضله (EMG,NCV) دردناک است؟

احساس درد یک تجربه شخصی است و برای بسیاری از بیماران درد ناشی از نوار عصب و عضله (EMG,NCV) خفیف است و حتی بعضی از بیماران احساس درد نمی کنند.

در صورت احساس درد به پزشکی که آزمون را انجام می دهد اطلاع دهید. پزشک بر اساس مورد به تغییر نحوه انجام تست نوار عصب و عضله می پردازد. به ندرت پیش می آید که به علت درد غیرقابل تحمل بایستی انجام تست خاصی متوقف شود. در این صورت پزشک بر اساس یافته های بدست آمده تا این مرحله اقدام به تفسیر تست نوار عصب و عضله می کند. البته بدیهی است که چنانچه این آزمایش به صورت کامل انجام نشود، نتیجه حاصله هم کامل نخواهد بود. می توان برای جلوگیری از بروز درد یا کاستن آن از داروهای آرام بخش و داروهایی از قبیل دیازپام کمک گرفت. این امر معمولاً در مورد بچه های بسیار بی قرار صادق است. اما در مورد بزرگسالان بکار نمی رود. همچنین استفاده از داروهای مسکن موضعی مثل لیدوکائین در این تست موردی ندارد.

 مدت زمان انجام این تست

بسته به نوع تست درخواست پزشک معالج از ۴۵دقیقه تا ۲ساعت طول می کشد. در موارد خاص بیشتر هم طول می کشد. در این گونه موارد بهتر است که برای جلوگیری از خستگی بیمار و پزشک انجام دهنده تست نوار عصب و عضله ، آن را در چند جلسه متفاوت انجام داد.گاهی مواقع لازم است که تست چند بار تکرار شود. یک علت این امر آن است که تغییراتی که در مراحل مختلف بیماریهای عصب و عضله در این آزمون دیده می شود متفاوت است.

اقدامات ضروری برای بیماران در هنگام انجام نوار عصب و عضله:

در روز انجام تست نوار عصب و عضله ،استحمام نموده ومواد زائد را ازروی پوست محل آزمون بزدایید. از استعمال هر گونه مواد آریشی و  لوسیون، کرم و یا پماد بر روی محل آزمون خودداری نمایید.

پرونده پزشکی از جمله  کلیه آزمایشات و عکسهای رادیولوژی خود را به همراه داشته باشید .

قبل از انجام  آزمون، انتهای اندامهای (دستها و پاههای) خود را گرم کنید .

قبل از انجام  آزمون، دستبند انگشتر و هر شی فلزی را از اندامها خارج نمایید .

قبل از انجام  آزمون ،موبایل و کلیه دستگاههای الکترونیک خود را خاموش نمایید .

اگرپیس میکر قلبی استفاده می کنید پزشک خود را اگاه سازید.

از داروهای رقیق کننده خون نظیر وارفارین ، هپارین ویا پلاویکس استفاده می کنید ،پزشک خود را اگاه سازید.

اگر مبتلا به بیماری های عفونی از جمله ایدز وهپاتیت  هستید  پزشک خود را اگاه سازید.

اگر مبتلا به بیماریهای خونی،  نارسایی مزمن کلیه ، نارسایی کبد و بیماری قلبی هستید پزشک خود را اگاه سازید.

پس  از تست نوار عصب و عضله ممکن است کمی درد وکبودی در محل سوزنهاداشته باشید  ،اما این عارضه در عرض چند روز ناپدید می شود. برای کاهش درد والتهاب می توانید از ماساژ یخ یا استامینوفن خوراکی استفاده نمایید .

تست نوار عصب و عضله معمولا بدون عوارض است. عارضه ای که ممکن است برای شما اتفاق بیفتد درد موقتی در محل ورود سوزن است. این درد ممکن است چند ساعت طول بکشد و به مسکن معمولی مثل استامینوفن یا بروفن و یا سرد کردن موضعی محل پاسخ می دهد. در هنگام انجام تست نوار عصب و عضله در محل ورود سوزن ممکن است خون ریزی مختصری دیده شود. در اینگونه موارد پزشک با فشار موضعی پنبه به مدت کافی اقدام به خاتمه خونریزی می کند. اما در بعضی بیماران بویژه بیمارانی که دارای عیوب خونریزی دهنده هستند و یا داروها و یا موادی که خونریزی می دهند را مصرف می کنند پس از چند ساعت از خاتمه تست خونریزی شروع شود. در این موارد بیمار پس از تمام شدن آزمون متوجه خون مردگی و یا تورم موضعی می شود. در اینگونه موارد معمولاً فشار دادن جسم سردی مثل یخ به محل درگیر برای مدت چند دقیقه خونریزی را برطرف می کند، هر چند که بر طرف شدن تورم و خونمردگی مدتی طول خواهد کشید. بهر حال در موقع بروز هر عارضه ناشی از نوار عصب و عضله که به روشهای فوق جواب ندهد پزشک انجام دهنده آزمون را مطلع کنید.

نویسنده: دکتر امیر مویدنیا متخصص طب فیزیکی و توانبخشی

نوار عصب و عضله

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ، دکتر شریف نجفی

در سایت دکتر شریف نجفی، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و استادیار دانشگاه ، عضو انجمن جهانی طب فیزیکی و توانبخشی، مقالات مفید در رابطه با طب فیزیکی را مشاهده نمایید. همچنین درصورت نیاز به ویزیت با دکتر شریف نجفی می توانید از طریق بخش تماس با ما وب سایت دکتر شریف نجفی، ارتباط برقرار نمایید و آدرس کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی را مشاهده نمایید.

آدرس مطب کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر شریف نجفی

فلکه دوم صادقیه- بلوار فردوس- نرسیده به خیابان سلیمی جهرمی پلاک ۱۲۱ – واحد ۲

تلفن مطب کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر شریف نجفی

۴۴۰۱۶۱۴۲-۴۴۰۵۸۷۶۳

موبایل دکتر شریف نجفی کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی

۰۹۹۰۱۱۶۰۳۵۴

وب سایت دکتر شریف نجفی

www.dr-najafi.com

کانال تلگرام مطب کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر شریف نجفی

@drsharifnajafi

   

کلمات کلیدی:

نوار عصب و عضله, تفسیر نوار عصب و عضله , مراکز نوار عصب و عضله در تهران , هزینه نوار عصب و عضله , هزینه نوار عصب دست , عوارض نوار عصب و عضله , نوار عصب و عضله ام اس , جواب نوار عصب , جواب نوار عصب و عضله , نوار عصب و عضله پا , نوار عصب و عضله ام اس , تفسیر نوار عصب پا , تفسیر نوار عصب و عضله پا , تفسیر نتایج نوار عصب عضله , نحوه گرفتن نوار عصب دست , نوار عصب و عضله ام اس , مراکز نوار عصب و عضله , نوار عصب و عضله پا , نوار چشم vep , خواندن نوار عصب و عضله , مراکز نوار عصب و عضله در شرق تهران , مراکز گرفتن نوار عصب در تهران , مراکز نوار عصب و عضله در غرب تهران , مراکز نوار عصب و عضله غرب تهران , کلینیک نوار عصب و عضله , هزینه نوار عصب و عضله سال ۹۶ , هزینه نوار عصب و عضله سال ۹۷ , مراکز نوار عصب و عضله در کرج , نوار عصب دست , لیست مراکز نوار عصب و عضله در تهران , لیست مراکز نوار عصب و عضله تهران , لیست مراکز نوار عصب و عضله در غرب تهران , لیست مراکز نوار عصب و عضله غرب تهران , کلینیک نوار عصب و عضله, طب فیزیکی چیست؟ , بهترین متخصص طب فیزیکی در تهران , فوق تخصص طب فیزیکی , متخصص طب فیزیکی شرق تهران , متخصص طب فیزیکی تهران , متخصص طب فیزیکی خوب در تهران , متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در تهران , بهترین متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در تهران , متخصص طب فیزیکی خوب در تهران , فوق تخصص طب فیزیکی , بهترین متخصص طب فیزیکی , معرفی رشته طب فیزیکی , طب فیزیکی دیسک کمر , فوق تخصص طب فیزیکی , دکتر شریف نجفی, متخصص طب فیزیکی و توانبخشی استان تهران, فوق تخصص طب فیزیکی , متخصص طب فیزیکی خوب در تهران , متخصص طب فیزیکی شرق تهران , متخصص طب فیزیکی غرب تهران , متخصص طب فیزیکی تهران , دکتر شریف نجفی متخصص طب فیزیکی, متخصص طب فیزیکی , فوق تخصص طب فیزیکی , متخصص طب فیزیکی شرق تهران , درمان دیسک کمر با لیزر , آیا دیسک کمر قابل درمان است , درمان دیسک کمر با ورزش , درمان دیسک کمر با داروهای گیاهی , علایم دیسک کمر شدید , آیا دیسک کمر درمان قطعی دارد, عوارض جراحی دیسک کمر

نوار عصب و عضله چیست؟
برچسب ها:                                                                                                                    

2 دیدگاه در “نوار عصب و عضله چیست؟

  • سلام.
    من ۲۲ سالمه و گاهی دچار خواب رفتگی در دست و پاها می شوم. نگران هستم که آیا دچار ام اس هستم یا نه؟ آیا باید نوار عصب بگیرم؟

    1. با سلام.
      ام اس علائم متعددی دارد که یکی از آنها خواب رفتن یا گزگز-مور دستها یا پاها است اما این بدان معنا نیست که همه موارد گزگز-مور با ام اس در ارتباط باشد. عللی که باعث گزگز-مور می شوند بسیار متعددند و اولین قدم برای بررسی گزگز-مور شرح حال و معاینه بالینی توسط پزشک است و در صورت لزوم از نوار عصب و عضله یا سایر آزمایشات استفاده می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − دو =

برای ورود به کانال تلگرام دکتر نجفی کلیک کنید.کانال تلگرام دکتر نجفی
+